Het weven van de geschiedenis
De eeuwige charme en het aloude erfgoed van de beroemdste stof van Schotland: Harris TweedDe volger van herenkleding is misschien niet bekend met de naam Lady Catherine Murray, Gravin van Dunmore, maar hij zal haar bijdragen aan de modewereld gegarandeerd herkennen.
De gravin was de vrouw van de zesde graaf van Dunmore, erfgenaam van het eigendom van het eiland Harris in de Buiten-Hebriden dat ten noordwesten van de ruige kusten van Schotland ligt. Toen de graaf jong kwam te overlijden, nam Lady Catherine het beheer van het landgoed over. Ze was vooral gecharmeerd van een stof van tweed die de lokale bevolking in hun huizen weefde in een gamma aan prachtige aardetinten, geïnspireerd op het landschap. Het was stevig geweven, gaf uitzonderlijke warmte en had een kenmerkende pluizige textuur met een ietwat grove textuur – ideale eigenschappen tegen de snijdende wind en koude regen op de plaats van herkomst.
Tijdens haar reizen tussen haar landgoed Harris en Londen in de jaren 1840 en 50, gebruikte Lady Catherine – die diende als de Vrouwe van de Slaapkamer van koningin Victoria – haar connecties (haar kinderen speelden regelmatig met de toekomstige koning Edward VII) om de stof populair te maken binnen de stedelijke aristocratische sociale kringen. Al snel zou de legende van Harris Tweed geboren worden.
Meer dan een eeuw later werd Ralphs beroemde zwart-witte Harris Tweed-jack met visgraatmotief een essentieel onderdeel van zijn garderobe. En al meer dan 40 jaar is hetzelfde jack te zien op catwalks, in campagnes en in een groot aantal persoonlijke outfits, met name vastgelegd in een nu iconisch portret uit 1978, waar hij het combineerde met een denim-op-denim western ensemble.
In de geboorteplaats van de stof zijn de erfenis en het belang van Harris Tweed nooit verloren gegaan voor de lokale bevolking.
"Het is niet alleen mijn werk", zegt Lorna Macaulay, de chief executive van de Harris Tweed Authority in Stornoway (met een bevolking van 5.000 inwoners de grootste stad van de Buiten-Hebriden). "Ik ben een Harris Tweed-maker van de derde generatie. Het zit in ons bloed. Hier doet het ertoe. Economisch natuurlijk, maar cultureel en historisch net zo goed." De autoriteit, opgericht door een wet van het Parlement en belast met de bescherming van het erfgoed van de stof, zorgt ervoor dat elke meter Harris Tweed aan strikte wettelijke voorschriften voldoet. Namelijk: Het moet geverfd, gesponnen, gekamd en afgewerkt zijn in de Buiten-Hebriden en van 100% scheerwol zijn gemaakt en met de hand geweven. Niet in een commerciële fabriek: alle Harris Tweed wordt geweven in de huizen van de eilandbewoners, een voortzetting van de traditie van de lokale bevolking die hun eigen persoonlijke stoffen weefden in hun boerderijen.
Hoewel het in elke tint kan worden geweven, is de tweed misschien wel het meest bekend om zijn aardetintenpalet en de unieke kleurdiepte hierin. "Het moment dat je hier uit een vliegtuig stapt," zegt Macaulay, "denk je: 'Oh mijn god, het lijkt op Harris Tweed.' Ons palet is geboren uit het landschap." En terwijl ze tegenwoordig moderne kleurvaste kleurstoffen gebruiken, zou de stof in de voorgaande eeuwen gekleurd zijn met behulp van de kleurstoffen uit het landschap. “Het was de heide, het gras, de corcar die van de rotsen werd geschraapt, het zeewier uit de oceaan", vertelt Lorna. "We hebben vastgehouden aan dat palet."
De bijna regenboogkleurige eigenschappen van sommige Harris-stoffen zijn te danken aan het verfproces, waarbij niet de afgewerkte garens worden geverfd, maar de ruwe wol, waardoor tot zestien kleuren wol tot een enkele garen kunnen worden gesponnen en de resulterende stof een complexiteit krijgt die anders is dan alle andere.
Vandaag de dag zijn de patronen en kleuren – evenals een unieke zachtere afwerking – van de Harris Tweeds van Ralph Lauren volledig op maat ontwikkeld en het resultaat van een samenwerking tussen de ontwerpteams in New York en de wevers in de Hebriden. In de begintijd van Polo in New York vielen Ralph Lauren en zijn broer Jerry echter voor een eenvoudigere versie: een klassieke zwart-witte visgraat. De twee dragen hun Harris-jack al meer dan vier decennia en zoals Jerry over die van hem zegt: "Het is bestand tegen kogels."
"In onze tienerjaren, toen we ons voor kleding begonnen te interesseren, was het het tijdperk van tweedjacks", aldus Jerry. "Er waren preppy tweeds in elke maat en stijl. Het zag er geweldig uit, en het voelde fantastisch. Maar toen we Harris Tweed ontdekten, waren we verkocht. Het was het meest authentiek." Harris Tweed-maatwerk is sindsdien een rode lijn in Polo's maatwerkaanbod, gesneden in elk denkbaar model – hackingjassen, sportjassen, broeken, overjassen en nog veel meer. Jerry herinnert zich zelfs een tot mislukken gedoemde poging om een Harris Tweed-trui te maken in de begindagen van Polo – het resultaat was helaas te zwaar en grof.
Tegenwoordig – niet in de laatste plaats dankzij de invloed van Ralph en Jerry – is een sportjas met visgraatmotief van Harris een basiselement van de Amerikaanse stijl; net zo essentieel als een marineblauwe blazer, en even veelzijdig. En hoewel er wellicht andere stoffen zijn die erop lijken, kan geen ervan dezelfde romantiek vangen.
"Als ik een jas van Harris Tweed draag," zegt Jerry, "heb ik het gevoel dat ik het echte werk draag. Het heeft de authenticiteit en de afkomst. Er valt niets mee te vergelijken.
- Met dank aan Harris Tweed Authority
- met dank aan Lewis Mackenzie
- met dank aan Getty Images
